Help - Search - Members - Calendar
Full Version: ดาบสกุลช่างอุตรดิตถ์
ชุมชนคนรักมีด > ลานวัฒนธรรม (Cultural Center) > วัฒนธรรมและอาวุธโบราณ (Cultural Center)
bancha
จากประวัติพระยาพิชัย นักมวย นักดาบฝีมือเอก ทหารเอกผู้มีใจยึดมั่นกตัญญูเป็นวีรบุรุษที่มาจากชาวบ้านเพียงไม่กี่คนในประวัติศาสตร์ ทำให้ผมสนใจดาบย่านนี้เป็นพิเศษ

เมืองพิชัยที่ท่านอยู่ปัจจุบันอยู่ในจังหวัดอุตรดิตถ์ เมืองของเหล็กน้ำพี้ (ในตัวเมืองมีลำน้ำพี้ ที่มาของชื่อเหล็ก) และเหล็กที่ทุ่งยั้ง แหล่งแร่เหล็กมีชื่อในอดีต ที่มีชื่อเสียงมาถึงปัจจุบัน

เท่าที่ทราบ การตีดาบของย่านนี้เองมีลักษณะเป็นเอกลักษณ์ที่รูป ตีจากเหล็กเหนียว ชุบแข็งพอประมาณ ทรงดาบส่วนใหญ่ มีปลายไม่แหลมนัก ส่วนน้อยที่พบว่าเป็นปลายแหลมซึ่งคาดว่าได้อิทธิพลของอณาจักรล้านช้างที่อยู่ไม่ไกลนัก

ตัวอย่างดาบสกุลช่างอุตรดิตถ์ 2 เล่ม เล่มบนใบประมาณ 20 นิ้วครับ ด้ามเป็นหวายครับ
เล่มล่างใบยาวกว่าแต่กั่นค่อนข้างสั้นคาดว่าจะเป็นด้ามไม้จริง

bancha
เล่มนี้ก็สกุลอุตรดิตถ์ครับ ใบขนาดใหญ่ ราว 23 นิ้ว ตอนนี้อยู่กับพี่ชายตัวใหญ่ครับ
LEE
คุณบัญชาครับ ถ้าพูดถึงดาบอุตรดิตถ์หลายท่านคงนึกถึงดาบน้ำพี้ ท่านพอมีรูปดาบน้ำพี้ให้ชมไหมครับ?
และถ้าจะไปชมของจริงจะสามารถหาชมได้ที่ไหนครับ?
bancha
คงต้องหาดาบจากย่านนั้นอายุเยอะๆครับ

ภาพแร่เหล็กที่ถลุงมาพร้อมสำหรับการตีดาบ



ความเห็นส่วนตัวเกี่ยวกับดาบน้ำพี้
ดาบน้ำพี้ อาจจะกล่าวได้ว่า เป็นดาบที่ตีจากแร่เหล็กน้ำพี้ ซึ่งเป็นสายแร่เหล็กใกล้ลำน้ำพี้ใน จ.อุตรดิตถ์ซึ่งเป็นเหล็กเหนียวคุณภาพดีเป็นที่ยอมรับในสมัยโบราณ(เนื่องจากเทคโนโลยีการหลอมเหล็กในไทยยังไม่ดีนัก)
โดยการตีของช่างชาวอุตรดิตถ์ซึ่งมีสกุลช่างมีลักษณะสกุลช่างแตกต่างกับที่อื่นพอสังเกตุได้ รวมทั้งผู้ซื้อแร่เหล็กชนิดนี้ไปตีขึ้นรูปในจังหวัดต่างๆตั้งแต่ครั้งกรุงเก่า

แต่ดาบที่ผมสนใจศึกษาเป็นดาบที่ทำโดยช่างดาบรุ่นเก่า
ซึ่งดาบรุ่นเก่า ราว 60-80 ปี ขึ้นไปในยุคนั้นยังเป็นดาบที่ทำขึ้นเป็นอาวุธและมักจะมีคุณภาพดี

ปัจจุบันเหล็กที่ขุดได้มีจำนวนน้อย มีราคาแพงกว่าเหล็กอุตสาหกรรมหลายเท่าและแหล่งแร่เหล็กเป็นข้อสงวน จะอ้างกับนักท่องเที่ยวที่สนใจว่าใช้แม่เหล็กดูดตะกรับเหล็กบริเวณบ่อเก่ามาตี
ซึ่งหากท่านพิจารณาดูก็จะทราบได้ว่าเป็นไปไม่ได้ที่จะมีปริมาณเหล็กมากขนาดผลิตเป็นสินค้า OTOP ได้อย่างนั้น ปัจจุบันรูปแบบเปลี่ยนไปจนคล้ายดาบสกุลช่างลาวแบบที่อรัญญิก ซึ่งเป็นของที่ระลึกเพื่อขายให้นักท่องเที่ยวเป็นส่วนใหญ่
แวบมา
QUOTE (bancha @ 31 July 2007, 05:02 PM) *
เล่มนี้ก็สกุลอุตรดิตถ์ครับ ใบขนาดใหญ่ ราว 23 นิ้ว ตอนนี้อยู่กับพี่ชายตัวใหญ่ครับ


เล่มนี้เคยเห็นตัวจริงแล้ว

ขออนุญาตกลืนน้ำลายสักสามเอื๊อกก่อนเลยครับ :P :P :P
enep
ผมเคยเห็นดาบของสกุลอุตรดิตถ์ที่เชียงใหม่

ถูกใจผมมาก แต่แพงอิบ :(
bancha
ดาบที่เชียงใหม่ส่วนใหญ่พ่อค้ากว้านซื้อทั่วภาคเหนือ
ราคาก็ค่อนข้างสูงเพราะขายนักท่องเที่ยว ฝรั่ง และญี่ปุ่น

เมื่อเกือบสิบปี เจอมีดสั้นจากน่านหุ้มเงินงานเรียบๆแต่ฝีมือช่างดีมาก ราคา 9,000 บาท ตอนนั้นไม่ได้ซื้อยังเสียดายมาถึงทุกวันนี้

แต่อย่างไรก็น่าจะถูกกว่าบนริเวอร์ดาบหุ้มเงินฝีมือพื้นๆบอก 50,000 - 90,000 กันเลยทีเดียว

ว่าแต่ดาบที่ท่าน Enep เจอ ราคาราวๆเท่าไรครับ
enep
เป็นดาบหุ้มเงินฝีมือดี งานคล้ายของท่านwarut แทบจะเป็นแฝดกันเลยครับ

40000 จ้า :lol:
bancha
นาทีนี้ไม่แพงครับ

ยังจะอยู่มั้ยเนี้ย :)
bancha
ดาบครูอายุราว 100 ปี จากครูตีดาบบ้านน้ำพี้ครับ
ใช้ในพิธีตีดาบ หรือบวงสรวงเรียกแร่
คุณตาท่านเจ้าของดาบมอบให้มารักษาไว้ครับ



เนื้อเหล็กมีส่วนสีเทา และสีดำกระจายทั่วเนื้อดาบ
อ.เด็กอยากเล่นมีด เคยให้ความรู้ว่า เป็นการเตรียมเหล็กให้แข็งขึ้น
คล้ายผลไม้ที่กระจายตัวสม่ำเสมอในขนมเจลลี่ ทำให้ก้อนเจลลี่โดยรวมแข็งขึ้น
อาจจะเหมาะกับเหล็กเนื้ออ่อนอย่างที่บ้านน้ำพี้

...................ก่อนชุบแข็ง
แวบมา
QUOTE (bancha @ 2 August 2007, 11:07 AM) *
ดาบครูอายุราว 100 ปี จากครูตีดาบบ้านน้ำพี้ครับ
ใช้ในพิธีตีดาบ หรือบวงสรวงเรียกแร่
คุณตาท่านเจ้าของดาบมอบให้มารักษาไว้ครับ



เนื้อเหล็กมีส่วนสีเทา และสีดำกระจายทั่วเนื้อดาบ
อ.เด็กอยากเล่นมีด คยให้ความรู้ว่า เป็นการเตรียมเหล็กให้แข็งขึ้น
คล้ายผลไม้ที่กระจายตัวสม่ำเสมอในเนื้อเหล็กทำให้โดยรวมแข็งขึ้นโดยรวม
อาจจะเหมาะกับเหล็กเนื้ออ่อนอย่างที่บ้านน้ำพี้

...................ก่อนชุบแข็ง


blink.gif blink.gif :o :o blink.gif blink.gif

วันหน้าวันหลังต้องขอชมบ้างนะครับ
bancha
เล่มนี้ไม่ได้เอาไปจัดแสดงที่ไหนครับ

ยังไงจะถ่ายภาพมาเพิ่มละกัน
LEE
QUOTE (bancha @ 2 August 2007, 05:28 PM) *
เล่มนี้ไม่ได้เอาไปจัดแสดงที่ไหนครับ

ยังไงจะถ่ายภาพมาเพิ่มละกัน

ขอบคุณมากครับ อยากชม :)
dum
rolleyes.gif rolleyes.gif รอชมด้วยดวงหทัยระทึกพลัน :D :D
bancha
ใบดาบ..พอมองเห็นเนื้อเหล็กครับ

ส่วนชุบแข็งเกือบกลางใบ สีโลหะเป็นแบบนี้เอง




LEE
คุณบัญชาครับ คุณสมบัติพิเศษอะไรครับที่ทำให้เหล็กน้ำพี้มีชื่อเสียง และจริงๆแล้วเนื้อเหล็กน้ำพี้มีคุณสม
บัติเช่นนั้นหรือไม่ครับ?
bancha
ความเห็นส่วนตัวนะครับ

ชื่อเสียงในอดีตเป็นเรื่องคุณสมบัติเหล็กที่ดีโดยธรรมชาติ และช่างบ้านเรานำมาใช้ทำดาบได้ดี เป็นที่นิมยมแม้อาวุธชั้นสูง

ความเชื่อสิ่งเหนือธรรมชาติส่วนหนึ่งมาจากความเชื่อที่มาพร้อมกับการทำอาวุธ พาไปสู่ศรัทธาว่าเป็นของดี ชาวบ้านวางแร่เหล็กไว้หัวนานเพื่อขับไล่อัปมงคลก็มี

ส่วนที่มีชื่อเสียงในรุ่นหลังเกี่ยวกับอภินิหาร ส่วนใหญ่มาจากการตลาดของวงการพุทธพาณิชย์ ที่นำขี้แร่เหล็กมาผสมเป็นพระ
moo
QUOTE (bancha @ 6 August 2007, 11:30 AM) *
ความเห็นส่วนตัวนะครับ


ความเชื่อสิ่งเหนือธรรมชาติส่วนหนึ่งมาจากความเชื่อที่มาพร้อมกับการทำอาวุธ พาไปสู่ศรัทธาว่าเป็นของดี ชาวบ้านวางแร่เหล็กไว้หัวนานเพื่อขับไล่อัปมงคลก็มี



ตอนเป็นเด็กเคยเห็น อู่ ของเด็กจะมีมีดหรือกรรไกรเก่าๆเสียบไว้
ยักษ์
งดงามเป็นเอกลักษณ์มากครับ แตกต่างจากดาบยุคใหม่อย่างสิ้นเชิง
ย้อนเวลา
ขอถามพี่บัญชาครับ เนี้อเหล็กเก่าใหม่พอดูได้ แต่จะดูอย่างไรว่าเป็นดาบที่ไหน มีสัญญาลักษณ์อะไรบอก รูปทรงแตกต่างกันในแต่ละถิ่นที่ผลิต สังเกตอย่างไรครับ
bancha
จะว่าไปคล้ายๆดูพระ แต่ไม่ซีเรียสขนาดนั้น
คือดูศิลป(ดูพิมพ์) ดูการผลิต(ดูเนื้อ)

ถ้าเห็นของมาบ้างก็ดูไม่ยากครับ
ย้อนเวลา
ผมมีโอกาสได้ไปทำงานแถวๆ อ.พิชัย จ.อุตรดิตถ์ 2-3 วัน และได้ไปกราบขอพรพระยาพิชัย และเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์ ขากลับแวะพิษณุโลก พบดาบเล่มหนึง คนขายบอกว่าเป็นดาบเก่าจากอุตรดิตถ์ ด้ามไม้รัดด้วยหวายลงรัก ฝักไม้รัดหวาย ดูเนื้อเหล็กน่าจะเก่า ผมไม่ได้เอาลงมาเพราะขากลับมาเครื่อง แต่ก็ได้มีดอุ่มน้อยพอซุกมาในกระเป๋าเดินทางโหลดใต้เครื่องได้ สมาชิกผ่านไปแวะไปชมได้ ที่สำคัญคนขายน่ารักครับ
bancha
คนขายน่ารัก น่ากลัวครับ

ไม่กล้าต่อราคานัก
แวบมา
QUOTE (bancha @ 26 September 2007, 10:48 AM) *
คนขายน่ารัก น่ากลัวครับ

ไม่กล้าต่อราคานัก


ใครว่าครับพี่ no.gif

อย่างนี้ยิ่งต้องต่อ wink.gif
ผมเคยต่อราคาข้ามวันข้ามคืนมาแล้วครับ whistling.gif
bancha
แล้วไง


ฮิ้ว....หรือ แห้ว


ลองต่อน้อย อาจมีการฝากเบอร์ไว้ แล้วชวนไปดูที่บ้านอีก


















ผัวเธอเก็บไว้เยอะ woot.gif
แวบมา
QUOTE (bancha @ 26 September 2007, 05:10 PM) *
แล้วไง
ฮิ้ว....หรือ แห้ว
ลองต่อน้อย อาจมีการฝากเบอร์ไว้ แล้วชวนไปดูที่บ้านอีก
ผัวเธอเก็บไว้เยอะ woot.gif


ไม่เป็นไรครับพี่

เธอยังมีน้องสาวอยู่อีกคน
ดูแล้วอ่อนหวานกว่าพี่สาวที่ตาดุชะมัด wink.gif
bancha
เอ้า เชียร์ครับ

เอาให้ได้สักคน
แวบมา
ไม่ได้ไปหลายปี

ป่านนี้ลูกเป็นโขยงทั้งคู่แล้วกระมังครับ

เฮ้อออออออ...... sad.gif
Joe Dogtag
ดาบสวย...อยากดูดาบครับ

คนท่าทางก็น่าจะสวย....อยากดูคนด้วยครับ...

biggrin.gif
ย้อนเวลา
ผมว่า ถ้าพี่บัญชาเปิดกระทู้ใหม่ สมาชิก เยอะ เลย biggrin.gif tongue.gif
หนึ่ง
ขอขุดอีกกระทู้..... whistling.gif
bancha
ช่วยติดไป 15-16 มิย.56 นี้ด้วยครับ

thumbsup.gif
bancha
จุดประกายให้ครูหนึ่งทำตามแบบของเดิม
ทั้งรูปทรง...โครงสร้าง...เอาให้ใกล้เคียงที่สุด

เบื้องต้นผลออกมาก็ใช้งานได้ดีระดับหนึ่ง
คือเรื่องโครงสร้างโครงสร้างแข็งแรง ถ่ายทอดแรงได้ดีไม่กินแรง โดยไม่หนักกว่าเดิมจนรู้สึก
แต่การอบชุบแบบพื้นบ้านเท่าที่ทดสอบมีปัญหาด้านการรักษาคม ที่ยังไม่ดีนัก

เลยใช้ความรู้ความสามารถของกลุ่มป่าสัก และคำแนะนำจาก KRM-P ก็พี่ Dick นี่ละกรุณาให้คำแนะนำ
การชุบก็ชุบแบบดั้งเดิมคือเผาไฟ ชุบน้ำนี่ละแต่มีความเที่ยงตรงแน่นอนสูง
แอบเป่ามนต์ เพื่อความเฉียบโดยน้าปุ้ม กับ ดร.Oat เพื่อให้ดาบมีคุณภาพสูง Hight Performance

การทดสอบเกรนเหล็กหลังชุบโดยน้าปุ้มการหักดู ในใบดาบตัวอย่าง
เกรนของเหล็กละเอียดตามที่ต้องการไม่ขยาย

สรุปว่าผลออกมาน่าพอใจ
ใบดาบที่ผ่านกระบวนการชุบแบบทันสมัย....ในดาบรุ่นใหม่นี้
มีคุณสมบัติการรักษาคมดีมากมีความแข็งแรงเพิ่มขึ้นอีกมาเป็นตัวแถม ซึ่งเดิมก็ถือว่าผ่าน...ใช้งานได้มั่นใจแล้ว

หนึ่ง
**** ดาบหลังม้าสกุลอุตรดิตถ์ศิลปะล้านช้าง ****

หลักจากที่ผ่านการถอดแบบสกุลอุตรดิตถ์ ในสั้นมาแล้ว ความสนใจต่อมาคืออย่างยาว ซึ่งจากตัวอย่างที่ "พี่บัญชา" นำมาให้ศึกษา ก็พบว่า โครงสร้างไม่มีอะไรต่างกัน มีเพียงขนาดเท่านั้นที่เปลี่ยนไปและประให้เข้ากับการใช้งานด้วย การปรับที่ด้ามเท่านั้น แต่เดิมต้นแบบใช้ด้ามที่สั้นมาก เพียง 10 นิ้วเท่านั้น กับใบดาบที่ยาวกว่า 23 นิ้ว ว่าเป็นอะไรที่ไม่ค่อย ถูกจริตกับคนสมัยนี้นัก ผมจึงเลือกที่จะใส่ด้ามที่ยาวเกินมาตรฐานผมนิดหน่อย เพื่อให้ดูสง่างามขึ้นโดยไม่เสีย สมดุลอันเป็นเอกลักษณ์เด่นของดาบสกุลอุตรดิตถ์ นั่นคือ “จับตรงไหนก็ดี” จนกลายเป็นดาบที่เพิ่มจุดเด่นขึ้นมาอีกประการคือ การใช้บนหลังม้า ผนวกกับผมอยากใส่ชุดด้ามฝักที่มีอารมณ์อิงไปทางด้านล้านช้าง ซึ่งเป็นเชื้อชาติที่อยู่ร่วมกับคนไทยมาช้านาน จนกลายเป็น “ดาบหลังม้าสกุลอุตรดิตถ์ศิลปะล้านช้าง” เล่มนี้



สัดส่วนใบกับด้ามสง่างาม



ชุดประกอบลุนลายศิลปะล้านช้าง





ทิ้งท้ายด้วยและเรื่องราวบนใบดาบ...



รายละเอียด

- ใบดาบ ยาว 22 3/4 นิ้ว เหล็ก SUP9 โสกหิน ขัดไล่กระดาษทราย ปรากฏแนวชุบคมสวยงาม
- ด้าม ยาว 14 1/2 นิ้ว หวายน้ำผึ้ง ผ่านกรรมวิธีเสริมความแข็ง ถักแหนหวาย 107 วง
- ฝัก ยาว 24 1/4 นิ้ว ไม้สัก ระบบปะกับ ช่วงบนพันผ้าลงสีสมุก 3 ชั้นแข็งแรงคมดาบไม่แลบ ช่วงล่าง ถักแหนหวาย 68 วง
- ชุดประกอบ งานดุนทองแดง
This is a "lo-fi" version of our main content. To view the full version with more information, formatting and images, please click here.
Invision Power Board © 2001-2014 Invision Power Services, Inc.