IPB

Welcome Guest ( Log In | Register )

 
Reply to this topicStart new topic
> เรื่องของผึ้งต่อย (รวมต่อ แตน และแมลงภู่)
scalpel
post 4 July 2007, 08:39 AM
Post #1


นายแพทย์ประจำชุมชน


Group: ผู้ดูแลลานเสวนา
Posts: 533
Joined: 9 January 2007
Member No.: 35



แมลงต่อย/กัด
ผึ้ง ต่อ แตน และแมลงภู่เป็นแมลงที่อยู่ในวงศ์เดียวกัน อวัยวะที่ใช้ในการต่อยของแมลงในกลุ่มนี้ถูกดัดแปลงมาอวัยวะ ซึ่งใช้สำหรับวางไข่ อยู่ด้านหลังของส่วนท้อง ดังนั้นเฉพาะเพศเมียเท่านั้นที่มีความสามารถในการต่อย
มักไม่ทำอันตรายคนยกเว้นเมื่อถูกกระตุ้น เช่น เมื่อรังถูกคุกคาม บางรังที่มีขนาดใหญ่พบว่ามีผึ้งอยู่รวมกันได้มากถึง 100,000 ตัว ผู้ป่วยที่มีอาการแพ้มักเกิดจากถูกต่อหรือแตนต่อย ซึ่งมักทำรังอยู่ตามพื้นดิน กำแพง และมีอารมณ์ที่ฉุนเฉียวมากกว่าผึ้ง มักไม่อยู่รวมกันเป็นกลุ่ม ถูกรบกวนโดยกิจกรรมกลางแจ้ง เช่น ตัดหญ้า ทำสวน เล่นกีฬา ดำรงชีวิตอยู่ด้วยอาหารที่มีน้ำตาลเป็นส่วนประกอบ จึงมักพบในบริเวณที่มีเศษอาหารตกค้าง เช่น ตามถังขยะ
เหล็กไนของแมลงในวงศ์นี้ประกอบด้วยอวัยวะปลายแหลมคล้ายเข็มสองอัน (lancet) มีเงี่ยงอยู่ที่ปลาย ที่โคนมีท่อต่อกับถุงพิษซึ่งท่อดังกล่าวมีรูเปิดที่ปลาย lancet เมื่อผึ้งต่อยสัตว์ที่มีขนาดใหญ่ เงี่ยงที่ปลายของเหล็กไนจะยึดแน่นติดกับเนื้อเยื่อ เหล็กไนจึงถูกดึงหลุดออกจากตัวพร้อมกับท้องส่วนปลายทั้งหมด ปมประสาท กล้ามเนื้อรอบๆ ถุงพิษ และส่วนปลายของระบบทางเดินอาหารของผึ้ง ทำให้ผึ้งตัวนั้นถึงแก่ความตาย
แต่บางกลุ่มมีจำนวนเงี่ยงที่ปลายเหล็กไนน้อยกว่า สามารถต่อยได้หลายครั้งโดยเหล็กไนไม่หลุดออกจากตัว
เมื่อเหล็กไนของผึ้งหลุดออกหลังจากต่อย กล้ามเนื้อที่อยู่รอบเหล็กไนซึ่งควบคุมโดยปมประสาทที่หลุดออกมาด้วยจะหดตัว ทำให้เหล็กไนทั้งสองอันเคลื่อนที่ตามความยาวสลับกันไปมา เงี่ยงที่อยู่ที่ปลายเหล็กไนจะทำให้เหล็กไนนั้นเคลื่อนที่ได้เพียงทิศทางเดียว จึงทำให้เหล็กไนค่อยๆ เคลื่อนตัวลึกเข้าไปในเนื้อมากขึ้นเรื่อยๆ ในขณะเดียวกันกล้ามเนื้อรอบถุงพิษก็ยังคงทำหน้าที่บีบตัวเพื่อสูบฉีดพิษเข้าไปยังเนื้อเยื่อของเหยื่อต่อไป

ก่อนหน้านี้มีความเชื่อว่า เมื่อถูกผึ้งต่อยไม่ควรใช้ปลายนิ้วหยิบเหล็กไนออก เพราะจะเป็นการบีบถุงพิษ ทำให้พิษไหลเข้าไปในบาดแผลมากขึ้น ควรใช้วัสดุแบนๆ เช่นใบมีดหรือบัตรพลาสติกขูดออก แต่ปัจจุบันพบว่าไม่ว่าการใช้ปลายนิ้วหยิบหรือใช้วัสดุอื่นขูดเหล็กไนออก ก็ไม่มีผลในการทำให้พิษไหลเข้าไปในบาดแผลมากขึ้น การเสียเวลาหาวัสดุที่จะใช้ในการขูดเหล็กไนออกกลับจะยิ่งทำให้พิษถูกขับเข้าไปในบาดแผลมากขึ้น ยิ่งกว่านั้น การขูดเหล็กไนออกมีโอกาสที่จะทำให้เหล็กไนตกค้างอยู่ในแผลมากกว่าด้วย

อาการและอาการแสดง
ผู้ที่ถูกแมลงในกลุ่มนี้ต่อยจะมีอาการปวด บวม แดง และคันบริเวณที่ถูกต่อย โดยจะพบตุ่มนูน สีซีด มีรอยแดงตรงกลาง ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 10 มม. โดยพบได้ภายในเวลาเพียงไม่กี่นาทีหลังถูกต่อยและจะค่อยๆ ยุบลงในเวลาประมาณ 20 นาที ถ้าเป็นรอยโรคที่ถูกผึ้งต่อย อาจพบเหล็กไนติดอยู่ ความเจ็บปวดรุนแรงที่พบในช่วงแรกจะค่อยๆ ทุเลาลงในเวลาไม่กี่นาที และจะหายไปหมดภายใน 2-3 วัน ในผู้ป่วยบางรายอาจเกิดปฏิกริยาที่รุนแรงได้

ปฏิกริยาเฉพาะที่
พบในรายที่เคยถูกต่อยมาก่อน โดยจะพบอาการบวมในบริเวณใกล้เคียงซึ่งมีความรุนแรงและกินเวลานานมากกว่าปรกติ ถ้าเป็นรุนแรงมากอาจมีผลต่อข้อต่อซึ่งอยู่ใกล้เคียง ถ้าเกิดขึ้นบริเวณปากหรือคออาจทำให้เกิดการอุดกั้นของทางเดินหายใจ ในรายที่ถูกต่อยบริเวณเปลือกตาหรือใกล้ตาอาจทำให้เกิดต้อกระจก ม่านตาฝ่อ ฝีในเลนส์ ลูกตาทะลุ ต้อหิน

ปฏิกริยารุนแรง
ในรายที่ถูกผึ้งหลายๆ ตัวต่อย (50-100) อาจทำให้เกิดปฏิกริยารุนแรงได้ พบมีคลื่นไส้ อาเจียน ถ่ายเหลวได้บ่อย นอกจากนั้นยังอาจมีอาการเป็นลม ปวดศีรษะ มีไข้ กล้ามเนื้อกระตุก ในรายที่รุนแรงอาจชักได้ มักมีอาการรุนแรงที่สุดในช่วง 48 ชั่วโมงแรก และอาจมีอาการได้นานถึง 7 วัน เชื่อว่าเกิดจากผลของพิษโดยตรงต่อระบบต่างๆ ของร่างกาย

Anaphylactic reaction
อาจพบได้ตั้งแต่มีอาการเพียงเล็กน้อยไปจนถึงรุนแรงมากจนกระทั่งเสียชีวิต ส่วนใหญ่มักเกิดขึ้นภายใน 15 นาทีแรก และเกือบทั้งหมดเกิดขึ้นภายใน 6 ชั่วโมง ไม่พบว่ามีความสัมพันธ์กันระหว่างการเกิดปฏิกริยาชนิดนี้กับจำนวนครั้งที่ถูกต่อย แต่พบว่ายิ่งระยะเวลาระหว่างการถูกต่อยและการเกิดอาการยิ่งสั้นเท่าใด ความรุนแรงของอาการที่เกิดขึ้นจะยิ่งมากขึ้นเท่านั้น การเสียชีวิตภายในชั่วโมงแรกหลังถูกต่อยส่วนใหญ่มักเกิดจากการอุดกั้นของระบบทางเดินหายใจ
อาการเริ่มแรกที่พบได้ คือ คันตา หน้าแดง ผื่นลมพิษขึ้นทั่วตัว ไอแห้งๆ อาการอาจเป็นรุนแรงขึ้นโดยมีแน่นหน้าอก หอบ เหนื่อย เขียว ปวดท้อง ถ่ายเหลว คลื่นไส้ อาเจียน เวียนศีรษะ ไข้ หนาวสั่น หายใจลำบาก ช็อก หมดสติ กลั้นอุจจาระปัสสาวะไม่ได้ และเสมหะเป็นฟองสีชมพู อาการที่เห็นว่าไม่รุนแรงในระยะแรกอาจเปลี่ยนเป็นช็อกได้ภายในเวลาสั้นๆ
ไม่มีอาการใดที่จะสามารถทำนายได้ว่าผู้ใดมีโอกาสที่จะแพ้พิษผึ้ง ยกเว้นในรายที่มีประวัติเคยมีอาการแพ้มาก่อนเท่านั้น โดยทั่วไปเด็กมีโอกาสเกิดปฏิกริยารุนแรงหลังถูกแมลงต่อยครั้งต่อไปน้อยกว่าผู้ใหญ่

Delayed reaction
เกิดขึ้น 10-14 วันหลังจากถูกแมลงต่อย มีอาการได้แก่ มีไข้ อ่อนเพลีย ปวดศีรษะ มีผื่นลมพิษ ต่อมน้ำเหลืองโต และข้ออักเสบแบบหลายข้อ บางครั้งผู้ป่วยลืมเหตุการณ์ที่ถูกแมลงต่อยไปแล้ว

การวินิจฉัย
วินิจฉัยจากประวัติถูกแมลงต่อย โดยเฉพาะถ้าเป็นผึ้ง อาจตรวจพบเหล็กไนติดอยู่ที่บริเวณบาดแผล แต่โดยปรกติแล้วไม่จำเป็นต้องวินิจฉัยแยกว่าถูกแมลงชนิดใดต่อย เพราะอาการและอาการแสดงเหมือนกัน

การรักษา
ถ้ายังมีเหล็กไนติดอยู่ ซึ่งพบในรายที่ถูกผึ้งต่อย ควรเอาออกให้เร็วที่สุด ล้างบริเวณที่ถูกต่อยด้วยน้ำสบู่เพื่อลดโอกาสเกิดการติดเชื้อ โดยทั่วไปแล้วไม่จำเป็นต้องให้วัคซีนป้องกันบาดทะยัก
ในรายที่มีอาการไม่รุนแรง การให้ยาต้านฮีสตามีนเพื่อลดอาการคัน และยาแก้ปวดก็เพียงพอแล้ว ยาในกลุ่ม NSAIDs ก็มีประโยชน์ในแง่ลดการเจ็บปวด
ถ้าบริเวณที่ถูกต่อยบวมมาก ควรให้นอนพักและยกส่วนที่บวมให้สูง การประคบด้วยน้ำแข็งจะช่วยให้ยุบบวมและทำให้การดูดซึมของพิษช้าลง

สำหรับผู้ป่วยที่มีอาการแพ้ที่รุนแรง ควรรีบนำส่งโรงพยาบาล

ผู้ที่เคยมีประวัติการแพ้พิษผึ้งอย่างรุนแรง ควรมีป้ายหรือเครื่องหมายที่บ่งบอกว่าเคยแพ้พิษผึ้งติดตัวไว้ตลอดเวลา และเมื่อต้องออกนอกบ้าน ควรพกชุดปฐมพยาบาลซึ่งมีกระบอกฉีดยาซึ่งบรรจุ epinephrine 1:1000 พร้อมสำหรับฉีด เมื่อมีอาการแพ้หลังถูกผึ้งต่อย ผู้ป่วยต้องฉีดยาเข้าในชั้นใต้ผิวหนังทันที
Go to the top of the page
 
+Quote Post
pailin
post 20 July 2007, 11:33 PM
Post #2





Group: สมาชิกชุมชน
Posts: 96
Joined: 19 May 2007
Member No.: 925



เราไม่รู้เรื่องแบบนี้เลย ก็ก็ได้ความรู้อีกแบบค่ะ
Go to the top of the page
 
+Quote Post
เหล็กแหนบ
post 11 November 2009, 09:13 AM
Post #3





Group: สมาชิกชุมชน
Posts: 1,845
Joined: 17 July 2009
From: Chiang Mai
Member No.: 9,775



เมื่อวานโดนต่อสีดำสลับเหลืองหรือส้มประมาณนี้ครับ
ต่อยที่หน้าแข้ง...บวมเป็นต้นกล้วยเลยครับ

พอดีมันมาตอมดอกกล้วย..เทพพนม..ที่กำลังออกปลี.อยู่หลังบ้าน

แล้วคงไม่ยอมกลับรัง..ต่อเจ้ากรรม..ดันพำนักยาวอยู่กับกาละมัง
ผมหยิบมาแช่ขวดนมลูก..กำลังหยิบสายยางมาเปิดน้ำใส่
ปวดจี๊ดเหมือน...อะไรบอกไม่ถูก..วิ่งขึ้นมาเป็นสายเลยครับ

ต้องรีบเอาน้ำล้าง..และไปซื้อยาคลอเฟนฯและบูเฟนฯมากิน
แล้วประคบน้ำแข็ง..ลดบวมได้ดีมากครับ
แต่รอยที่โดยต่อยเหมือนมีรอยเนื้อตายเล็กๆด้วย
ไม่แน่ใจว่าเป็นต่อชนิดอะไร..แต่ว่าผมจัดการมันไปแล้วครับ
โทษฐานไม่กลับบ้าน(ผมอุตสาห์ไม่ตัดปลีกล้วยทิ้งเพราะเห็นมีแมลงมาตอมทุกวัน)
ตอนเช้านี้อาการก็ยังปวดอยู่..แต่โชคดีที่ไม่แพ้ครับ

ต่อตัวเมื่อคืนยังอยู่แต่ปีกมันขาดไปแล้วครับเพราะเอามีดสับ...ดูโหดไปหน่อย

แต่ไม่ปลอดภัยสำหรับคนในบ้านครับ..ก็เลยต้องเด็ดชีพซะเลย


--------------------
**ใดใดในโลกล้วนอนิจจัง ขนาดเหล็กเป็นแท่งยัง กลายเป็นมีดได้**
Go to the top of the page
 
+Quote Post
เหล็กแหนบ
post 12 November 2009, 03:34 AM
Post #4





Group: สมาชิกชุมชน
Posts: 1,845
Joined: 17 July 2009
From: Chiang Mai
Member No.: 9,775



เอามาให้ชมครับ ผมรู้แล้วว่ามันคือต่อหลุม หรือต่อหัวเสือแถบใหญ่

http://www.malaeng.com/blog/?cat=75



--------------------
**ใดใดในโลกล้วนอนิจจัง ขนาดเหล็กเป็นแท่งยัง กลายเป็นมีดได้**
Go to the top of the page
 
+Quote Post
LEE
post 13 November 2009, 10:38 AM
Post #5


เถ้าแก่ลีผู้ลุ่มลึก


Group: ฝ่ายโครงการ
Posts: 9,815
Joined: 28 January 2007
From: BANGKOK
Member No.: 304



QUOTE (เหล็กแหนบ @ 11 November 2009, 09:13 AM) *

พอดีมันมาตอมดอกกล้วย..เทพพนม..ที่กำลังออกปลี.อยู่หลังบ้าน

สะสมต้นกล้วยด้วยหรือครับ ต้นนี้ชื่อสมตัวดี biggrin.gif
ทุกปีthe Mallจะมีการจัดนิทรรศการแสดงพันธุ์กล้วยแปลกๆของบ้านเรา
Go to the top of the page
 
+Quote Post
pupem
post 14 November 2009, 09:20 PM
Post #6





Group: สมาชิกชุมชน
Posts: 8
Joined: 2 July 2009
From: ระยอง
Member No.: 9,629



ขอบคุณครับมีประโยชน์ดีเคยโดนตอนเด็กๆวิ่งเล่นอยู่ดีๆพวกเด็กๆที่เล่นใก้ลๆกันเอาก้อนหินไปปารังผึ้งแล้วเราวิ่งอยุ่ก็มาหาทั่งรังป่วยไปหลายวันต้องมานั่งแกะเหล็กไนเพลินไปเลย biggrin.gif
Go to the top of the page
 
+Quote Post
เหล็กแหนบ
post 14 November 2009, 10:11 PM
Post #7





Group: สมาชิกชุมชน
Posts: 1,845
Joined: 17 July 2009
From: Chiang Mai
Member No.: 9,775



QUOTE (LEE @ 13 November 2009, 10:38 AM) *
สะสมต้นกล้วยด้วยหรือครับ ต้นนี้ชื่อสมตัวดี biggrin.gif
ทุกปีthe Mallจะมีการจัดนิทรรศการแสดงพันธุ์กล้วยแปลกๆของบ้านเรา

ผมไม่ได้สะสมกล้วยหรอกครับ..อายุยังน้อยยังไม่บังอาจสะสมสิ่งใด
เพียงแต่ว่ากล้วยพันธุ์นี้..ผู้มีพระคุณท่านหนึ่งให้มา..ให้มาเก็บรักษาพันธุ์ไว้ครับ
อย่างอื่นก็มีอีกเล็กน้อย..มีกล้วยสิบสองปันนา...และกล้วยผา

กล้วยผาตอนเริ่มออกปลี

กล้วยสิบสองปันนา...ขยายพันธุ์โดยใช้หน่อ

ส่วนน้ำว้าผมปลูกไว้ให้ลูกสาวกินครับ

ตอนนี้กล้วยผาออกเครือแล้วคงอีกไม่นานก็คงสุก...จากนั้นก็เอาเมล็ดมาเพาะได้
ถ้าป๋าลีสนใจจะปลูก...เดี๋ยวผลกล้วยแก่แล้วจะแจ้งให้ทราบครับ


--------------------
**ใดใดในโลกล้วนอนิจจัง ขนาดเหล็กเป็นแท่งยัง กลายเป็นมีดได้**
Go to the top of the page
 
+Quote Post
LEE
post 14 November 2009, 10:22 PM
Post #8


เถ้าแก่ลีผู้ลุ่มลึก


Group: ฝ่ายโครงการ
Posts: 9,815
Joined: 28 January 2007
From: BANGKOK
Member No.: 304



QUOTE (เหล็กแหนบ @ 14 November 2009, 10:11 PM) *

กล้วยผาตอนเริ่มออกปลี

กล้วยสิบสองปันนา...ขยายพันธุ์โดยใช้หน่อ

ตอนนี้กล้วยผาออกเครือแล้วคงอีกไม่นานก็คงสุก...จากนั้นก็เอาเมล็ดมาเพาะได้
ถ้าป๋าลีสนใจจะปลูก...เดี๋ยวผลกล้วยแก่แล้วจะแจ้งให้ทราบครับ

ขอบคุณมากครับ
สองพันธุ์นี้ก็น่าสนใจดีครับ แต่เสียดายว่าบ้านผมไม่มีพื้นที่ที่จะปลูกแล้วครับ confused.gif
Go to the top of the page
 
+Quote Post
คนแซ่กิม
post 16 November 2009, 12:50 PM
Post #9





Group: สมาชิกชุมชน
Posts: 258
Joined: 20 November 2008
Member No.: 7,550



อ่านแล้ว เสียว มากมาย ครับ ผมเคยโดนแตนตัวเหลืองๆ ต่อย

เรามองไม่เห็นอาจจะ เดิน ไปโดนรังมันเข้า

เดินๆ ดุ่มๆ เข้าพงอยู่ จู่ๆได้ยิน เสียง หึ่งๆ ทางด้านหลัง

สึก เหมือน โดนใครเอา น้ำอุ่นๆ มาพ่นใส่ วูบๆ

ทำได้อย่างเดียว คืด วิ่งๆๆ ให้เร็วที่สุด ออกจากตรงนั้น

โชคดีที่มันไม่ตามมาถึงบ้าน ถอดเสื้อออกดู โดน 6-7 ตุ่ม

เต็มหลัง เลย โชคดีที่ เราไม่แพ้ กินพารา ทายาหม่อง ก็หายไปเอง

ตรงที่โดนเหล็กใน เป็น เม็ดหนอง คันไปเป็นเดือนเลย ครับ


ปล......กล้วย ถ้ามีเมล็ด ขอรับบริจาคบ้างนะครับ ขอบคุณครับ biggrin.gif

This post has been edited by คนแซ่กิม: 16 November 2009, 12:58 PM


--------------------
เคารพพี่ ดีกับเพื่อน คอยเตือนน้อง

"คณะเรา"
Go to the top of the page
 
+Quote Post
au_jet
post 21 January 2010, 06:25 PM
Post #10





Group: สมาชิกชุมชน
Posts: 251
Joined: 6 February 2009
From: กทม.
Member No.: 8,376



sick.gif

โดนมาครบ

ตัวต่อเล่นทั้งเบิ้ลทั้งรุมเจ็บสุดๆ


--------------------
รักษ์น้ำใจ
Go to the top of the page
 
+Quote Post
wootht
post 3 February 2010, 09:05 AM
Post #11





Group: สมาชิกชุมชน
Posts: 446
Joined: 24 March 2008
From: จังหวัดราชบุรี
Member No.: 4,332






ต่อไม่เคยโดนครับโดนมาแต่ผึ่งครับ และมีอาการแพ้บวมทั้งตัวด้วยครับ
แต่ก็ได้สมุนไพรพื้นบ้านช่วยไว้ครับ 1กำ ตำเอาแต่น้ำกิน ใช้เสลดพังพอนตัวผู้นะครับ



Go to the top of the page
 
+Quote Post

Reply to this topicStart new topic
1 User(s) are reading this topic (1 Guests and 0 Anonymous Users)
0 Members:

 



RSS Lo-Fi Version Time is now: 24 April 2014, 07:50 AM
Mocha v1.2 Skin © Bytech Web Design